Hành trình dọc tuyến metro số 4 TP.HCM bằng ảnh vệ tinh

Hãy thử tưởng tượng bạn đang ngồi trên một chuyến tàu chạy suốt tuyến metro số 4, và ô cửa của bạn là một khung ảnh vệ tinh nhìn thẳng xuống. Thành phố sẽ trôi qua bên dưới theo từng lát cắt, mỗi lát chừng vài cây số. Bài viết này mời bạn làm đúng chuyến đi ấy: ba mươi khung ảnh xếp theo thứ tự, như thể tàu vừa lăn bánh khỏi vùng ven phía Bắc và dừng lại ở cửa biển phía Nam. Ta sẽ không sa vào thuật ngữ quy hoạch, chỉ ngắm cảnh và đọc tên những nơi trôi qua. Trên mỗi ô cửa, vòng tròn đánh dấu chỗ tàu dừng, mảng tô màu là đoạn tàu chui xuống lòng đất. Tất cả dựng từ dữ liệu KML quy hoạch, nên hành trình này là tưởng tượng và còn có thể thay đổi.

Tàu lăn bánh giữa vùng rau và bờ sông phía Bắc (ảnh 01–06)

Những phút đầu, cảnh dưới ô cửa xanh mướt đến bất ngờ: ruộng rau, nhà vườn, rạch nước loang loáng. Đây là vùng ven Quận 12, Hóc Môn và Củ Chi, nơi tàu còn chạy thong dong giữa đồng trước khi chạm phố.

Ảnh 01 – Ô cửa đầu tiên: Thạnh Xuân dưới cánh

Ô cửa đầu tiên mở ra khu Thạnh Xuân – Thới An của Quận 12. Ngay dưới cánh là vòng tròn ga lớn gần khu Tổ 28 KP2 cạnh Phương Đông Water Park; từ đó đường ray bẻ cong về Hà Huy Giáp, thấp thoáng ga khu đường TX 16. Xa xa dưới ô cửa là Quốc lộ 1A, Bến xe Ngã Tư Ga và Trường Đại học Văn Hiến.

Ảnh 02 – Ruộng rau trôi qua hai bên

Tàu duỗi thẳng theo phương Bắc – Nam, và dưới ô cửa ruộng rau trôi qua đều đặn. Ngay giữa khung là điểm dừng, cạnh Karaoke Song Phụng và hẻm 214 Thạnh Xuân 25. Sông Vàm Thuật uốn khúc ở rìa Tây; phía Đông là Hà Huy Giáp cùng Trường Cao đẳng Điện lực TP.HCM, chùa Bửu Phước và cầu Ba Tấn.

Ảnh 03 – Mạng rạch lấp lánh dưới Thạnh Xuân 52

Dưới ô cửa lúc này là mạng rạch chằng chịt của sông Vàm Thuật quanh trục Thạnh Xuân 52, lấp lánh cạnh Đầm Mã Trắng và hồ câu Phi Long. Ngay dưới nhãn TITIFARM là một điểm dừng giữa đồng; xa hơn về Nam là cụm vòng tròn kép ở khu Nông Trại Tam Nông. Dải nhà dọc Hà Huy Giáp phía Đông đã dày đặc.

Ảnh 04 – Tàu chạm bờ bao sông Sài Gòn

Tàu tưởng tượng bước sang xã Nhị Bình của Hóc Môn. Dưới ô cửa, đường ray chạy song song rạch Tư Hia rồi cắt đường Bùi Công Trừng tại một điểm dừng nhỏ, cạnh trạm xăng dầu Nhị Bình và tỉnh lộ HL9. Càng lên Bắc, mặt nước sông Sài Gòn càng lấn vào khung; góc trên phải hiện mảng khoanh màu gần Cana Garden.

Ảnh 05 – Khúc sông rộng mở ở Bình Mỹ

Ô cửa lúc này gần trọn là mặt nước. Đường ray từ khu Đường số 156 thuộc Bình Mỹ, Củ Chi, uốn xuống Đông Nam theo đường Bờ bao sông Sài Gòn rồi hướng về vùng khoanh màu gần Cana Garden. Bên kia dòng nước là An Sơn thuộc Thuận An, với đình thần An Sơn, chùa Phước Viên, bãi container và bến đò An Sơn – Nhị Bình.

Ảnh 06 – Ngoái nhìn điểm đầu tuyến

Nếu ngoái lại, ta thấy nơi tàu thực sự khởi hành. Góc trên trái ô cửa, đường ray dừng tại khu Đường số 156 của Bình Mỹ. Từ vùng khoanh cạnh Cana Garden, tuyến nối theo đường Võ Thị Đẩy xuống Nam về điểm dừng Bùi Công Trừng. Giữa khung là mặt sông rộng với phà An Sơn – Nhị Bình; dữ liệu còn một khoảng hở chừng 6,3 km ở đây.

Phố phường hiện dần khi tàu về Gò Vấp và sân bay (ảnh 07–13)

Từ đây cảnh dưới ô cửa đổi gam: ruộng rau lùi lại, mái nhà dày lên, rồi bất chợt tàu chui xuống lòng đất trước khi lướt qua nguyên một sân bay đang đón máy bay.

Ảnh 07 – Hành lang Nhị Bình xuôi về Nam

Tàu quay đầu xuôi về trung tâm, và hành lang cũ hiện lại dưới góc khác. Điểm dừng tại giao lộ Bùi Công Trừng và khu Huỳnh Thị Xe nằm nửa trên, gần Công ty MYONE và chợ Nhị Bình. Đường ray cắm thẳng xuống, song song rạch Tư Hia, vượt hai lớp uốn khúc sông Vàm Thuật rồi chạm ga giữa vùng rau gần Đầm Mã Trắng và nhà vườn Của Đậu.

Ảnh 08 – Ba điểm dừng nối nhau

Dưới ô cửa lúc này là trung tâm phường Thạnh Xuân với ba điểm dừng nối nhau. Trên cùng là cụm vòng tròn kép gần Nông Trại Tam Nông, giữa khung là ga cạnh Karaoke Song Phụng và trại cá cảnh Dì Tư, dưới cùng là ga lớn sát trục TX 25 gần sân cầu lông Bảo Hà. Sông Vàm Thuật ôm lấy vườn mai và sân bóng đá Thạnh Xuân 25.

Ảnh 09 – Tàu rẽ Đông Nam rời Quận 12

Tàu rẽ Đông Nam bằng một vòng cung mềm. Từ điểm dừng khu TX 25 cạnh Phương Đông Water Park, đường ray uốn qua vườn rau Thạnh Xuân 22, chạm ga tại đường TX 16 gần VNB Sports Super Center rồi men hành lang Hà Huy Giáp – Tô Ngọc Vân. Dưới ô cửa hiện UBND phường An Phú Đông, trường THPT Thạnh Lộc và chợ Minh Phát.

Ảnh 10 – Cắt ngang Quốc lộ 1A

Đây là khoảnh khắc tàu chạm cửa ngõ nội thành. Đường ray từ Hà Huy Giáp cắt thẳng Quốc lộ 1A ngay cạnh Bến xe Ngã Tư Ga và Trường Đại học Văn Hiến. Phía Nam quốc lộ có điểm dừng khu Tòa nhà Đại Phát, gần chùa An Linh và Happy One Premier. Tàu qua đường Thạnh Lộc, khu liên hợp thể thao BSG rồi chạm sông Vàm Thuật.

Ảnh 11 – Tàu chui xuống dưới Nguyễn Oanh

Qua sông Vàm Thuật, ánh sáng ngoài ô cửa tối lại vì tàu chui xuống lòng đất. Trên bản đồ, đường ray bám trọn trục Nguyễn Oanh với hai mảng tô màu ga ngầm: một ở đoạn giữa Nguyễn Oanh gần giao Lê Đức Thọ, một ở khu An Nhơn kề Lotte Mart Gò Vấp và Cityland Gò Vấp. Trên mặt đất là chùa Kỳ Quang 2 và công viên Văn hóa Gò Vấp.

Ảnh 12 – Lướt qua ngã sáu và mép sân bay

Tàu ngoi lên đủ để ta thấy khu Quang Trung. Từ An Nhơn, đường ray theo Nguyễn Oanh tới điểm dừng khu Quang Trung, cạnh CO.OP Gò Vấp và không xa Vincom Plaza Quang Trung, rồi lượn qua ngã sáu Gò Vấp để bám rìa Đông sân bay. Dải đất trống phía Tây Nam là đất sân bay; góc dưới phải có đại lộ Phạm Văn Đồng và Đại học Công nghiệp TP.HCM.

Ảnh 13 – Cả một sân bay dưới ô cửa

Đây là ô cửa ngoạn mục nhất chuyến đi: gần nửa khung là đường băng, sân đỗ và hai nhà ga của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Đường ray men sát rìa Đông theo đường nội bộ, qua mảng tô màu ga ngầm khu Nguyễn Văn Công, xuống Nam qua khu Kho Tiki SGN rồi hiện vòng khoanh nhạt gần nhà ga. Bệnh viện Quân y 175 nằm phía Đông.

Xuyên lõi trung tâm rực rỡ tới Bến Thành (ảnh 14–18)

Đoạn giữa chuyến đi là phần lộng lẫy nhất: công viên, kênh xanh, mái ngói phố cổ và những địa danh quen thuộc lần lượt trôi qua, cho tới khi tàu dừng ngay giữa lòng Quận 1.

Ảnh 14 – Trường Sơn và công viên Hoàng Văn Thụ

Từ cửa sân bay, đường ray chạy dọc đường Trường Sơn qua các nhãn Cửu Long, Hậu Giang, sát ga hàng hóa Tân Sơn Nhất, rồi lượn qua khu chùa Phổ Quang, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và sân vận động Quân khu 7. Tại công viên Hoàng Văn Thụ có điểm dừng, cũng là nơi tàu rẽ vào Nguyễn Văn Trỗi, với ga tiếp theo ở khu Mai Văn Ngọc.

Ảnh 15 – Đường chéo Nguyễn Văn Trỗi và dòng kênh xanh

Dưới ô cửa là đường chéo Nguyễn Văn Trỗi trải từ công viên Hoàng Văn Thụ xuống trung tâm. Sau ga khu Mai Văn Ngọc, tàu xuyên lõi Phú Nhuận rồi chạm mảng tô màu ga ngầm gần Lê Quý Đôn và đường Trường Sa, ngay trước khi vượt kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Cạnh đó là chùa Vĩnh Nghiêm và Bệnh viện An Sinh; góc dưới trái thấy ga Sài Gòn.

Ảnh 16 – Mái ngói Tân Định và công viên Lê Văn Tám

Ô cửa lúc này gói đoạn đông đúc nhất giữa Quận 1 và Quận 3. Sau khi vượt kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, đường ray chạy chéo qua khu chợ Tân Định và nhà thờ Tân Định rồi chạm điểm dừng tại công viên Lê Văn Tám chỗ giao Hai Bà Trưng – Điện Biên Phủ. Xuống dưới còn một ga gần Nguyễn Thị Minh Khai, cạnh Thảo Cầm Viên và Dinh Độc Lập.

Ảnh 17 – Tàu dừng giữa lòng Quận 1

Đây là ô cửa trung tâm của cả chuyến. Đường ray từ Hai Bà Trưng lượn qua khu Đường sách và Bưu điện trung tâm, vòng gần cụm Nhà hát Thành phố nơi hiện nhãn nhà ga ngầm tuyến số 1, rồi men Pasteur qua Saigon Centre về chợ Bến Thành. Nhãn nhà ga ngầm Bến Thành – Công trường Quách Thị Trang xác nhận đầu mối; tàu đi tiếp qua công viên 23 Tháng 9.

Ảnh 18 – Vượt rạch Bến Nghé sang Quận 4

Tàu vượt rạch Bến Nghé ở khu vực cầu Ông Lãnh, nơi có vòng khoanh nhạt, để sang Quận 4. Dưới ô cửa là hai mảng tô màu liên tiếp: một ở khu Tôn Đàn – Vĩnh Khánh gần hẻm 122 Tôn Đàn, một sát đường Tôn Thất Thuyết kề công viên Khánh Hội. Bên phải là sông Sài Gòn với Bến Nhà Rồng và bán đảo Thủ Thiêm; đáy khung là kênh Tẻ.

Về cửa biển: hành lang Nguyễn Hữu Thọ tới Hiệp Phước (ảnh 19–30)

Chặng cuối dài và thẳng, tàu chạy êm dọc Nguyễn Hữu Thọ giữa những khu đô thị mới, rồi cảnh dưới ô cửa loang dần thành ao đầm, bến cảng và cuối cùng là mặt nước cửa biển.

Ảnh 19 – Tàu ngoi lên bờ Nam kênh Tẻ

Ánh sáng ùa lại khi tàu ngoi lên bờ Nam. Sau ga ngầm khu Tôn Thất Thuyết, đường ray cắt chéo kênh Tẻ ở phía Đông cầu Nguyễn Hữu Thọ hiện hữu rồi tiếp đất tại khu dân cư dọc Lê Văn Lương – Nguyễn Hữu Thọ. Điểm dừng hiện ở khu Ngô Thị Bì, gần nhà hàng Hương Lửa. Phía Tây là Him Lam với cầu Him Lam; phía Nam là Sunrise City.

Ảnh 20 – Chuỗi trường đại học trôi qua

Dưới ô cửa lần lượt trôi qua Đại học Cảnh sát Nhân dân, Đại học Tôn Đức Thắng và RMIT Nam Sài Gòn. Mảng tô màu ga nằm ngay khu Đường số 3 trước cổng Đại học Tôn Đức Thắng, cách SC VivoCity và Phú Mỹ Hưng một quãng ngắn. Tàu cắt vuông góc đại lộ Nguyễn Văn Linh nơi có cầu Ông Lớn rồi đi thẳng xuống qua rạch Đĩa.

Ảnh 21 – Những chung cư kề đường ray

Tàu chạy thẳng băng, ốp sát mép Đông đường Nguyễn Hữu Thọ. Từ cầu Rạch Đĩa, đường ray qua khu Sunrise Riverside và Saigon South Residences tới điểm dừng khu đường Lê Thị Kính, nơi có The Park Residence và chung cư Hoàng Anh Gold House. Cuối ô cửa là ga ở giao lộ đường Đông – Tây, cạnh Dragon Hill 2; trục Lê Văn Lương chạy song song phía Tây.

Ảnh 22 – Hai cảnh quan trái ngược qua ô cửa

Ô cửa mở ra từ điểm dừng tại giao lộ đường Đông – Tây, nơi có Dragon Hill 2 và sân tennis CLB Họ Đặng. Tàu chạy về Nam giữa hai cảnh quan tương phản: phía Tây là khu hiện hữu với Bệnh viện Đa khoa Nhà Bè và Trường THPT Phước Kiển; phía Đông là Zeitgeist City – GS Metro Nhà Bè, cuối khung có ga cạnh Trường Quốc tế Song ngữ Victoria.

Ảnh 23 – Sông rạch loang khắp vùng Phú Xuân

Dưới ô cửa, nước bắt đầu loang khắp nơi. Từ ga khu Zeitgeist, tàu chạy dọc Nguyễn Hữu Thọ qua khu nhà phố Lavila Nam Sài Gòn và Arcadia At Lavila, với một điểm dừng giữa đoạn. Phía Tây là công viên Văn hóa Phú Xuân và trục Phạm Hữu Lầu; các rạch Long Kiểng, Mương Chuối, rạch Tôm uốn quanh khung hình.

Ảnh 24 – Cống ngăn triều và dải cao tốc

Ô cửa bao quát vùng huyện lỵ. Tàu men Nguyễn Hữu Thọ qua điểm dừng phía Bắc gần miếu Bà Năm Vị Ngũ Hành và rạch Tôm, chạy tiếp qua khu cầu Bà Chiêm 2, đối diện Trung tâm Văn hóa huyện Nhà Bè bên kia sông Mương Chuối, nơi có cống kiểm soát triều. Phía Nam, cao tốc CT01 cắt ngang; ngay dưới là ga cạnh Hồ bơi Nhà Bè.

Ảnh 25 – Tàu rời trục chính ở Long Thới

Từ điểm dừng cạnh Hồ bơi Nhà Bè và Trường Tiểu học Trang Tấn Khương, tàu chạy về Nam theo hành lang Nguyễn Hữu Thọ – Nguyễn Văn Tạo, ngang trạm thu phí Long Thới và Trường Quốc tế Mỹ Việt Nam. Đến khu UBND xã Hiệp Phước, một điểm dừng đánh dấu nơi tàu tách khỏi trục chính. Bên trái ô cửa là sông Soài Rạp mênh mông cùng dải kho cảng.

Ảnh 26 – Bến cảng và bồn chứa dưới cánh

Cảnh dưới ô cửa đổi hẳn sang công nghiệp. Tàu cắt chéo qua lòng khu công nghiệp Hiệp Phước, với một điểm dừng gần trục Đường số 6 và một ga phía Nam cạnh Công ty CP Hợp Trí Summit. Dọc sông Soài Rạp là cầu cảng xi măng FICO, Tân Cảng Hiệp Phước, kho xăng dầu Hiệp Phước và Nhà máy điện khí LNG Hiệp Phước; trục đường số 1 cùng cầu Đồng Điền nối các phân khu.

Ảnh 27 – Uốn mềm giữa vùng ao đầm

Rời khu cảng, tàu cắt đường Phan Văn Bảy rồi uốn mềm giữa vùng ao đầm. Dưới ô cửa hiện hai điểm dừng: một tại khu Làng Ta Farm và một phía Nam cạnh Nhà thờ Giáo Điểm Tin Mừng. Phía Đông là các trục Đường số 1, số 19, số 22 với nhà máy Dary Foods; phía Tây, nhãn ranh giới Hồ Chí Minh – Tây Ninh men theo sông Kinh, cạnh khu công nghiệp Long Hậu.

Ảnh 28 – Biển ao tôm lấp lánh

Càng về đích, dưới ô cửa càng nhiều ô ao tôm vuông vức ánh lên nhiều sắc độ. Tàu bám hành lang Nguyễn Văn Tạo, qua điểm dừng cạnh Nhà thờ Giáo Điểm Tin Mừng và Salon Ý Hoài, rồi tới một ga giữa đoạn gần Chimin’s Coffee. Phía Tây là khu tái định cư Hiệp Phước 2 và trạm y tế xã; phía Đông là dải nhà máy bám trục Đường số 1.

Ảnh 29 – Xóm ven kênh Lộ trôi qua

Hai điểm dừng cuối trước đích hiện dưới ô cửa. Ga thứ nhất cạnh cụm dân cư có Tiệm May Hải Đô và hồ bơi Hiệp Phước, ngay phía Bắc chỗ tàu vượt dòng kênh rộng gần cầu Kênh Lộ. Ga thứ hai thuộc khu Gò Me, cạnh Thánh thất Hiệp Phước và cầu Tắc Lầu. Dọc hai bờ kênh, các xóm Liên Ấp 2-3, 3-4 quần tụ giữa ao nuôi.

Ảnh 30 – Ga cuối bên hợp lưu sông lớn

Chuyến tàu tưởng tượng dừng lại tại đây. Đường ray chạy thẳng xuống rồi dừng ở điểm cuối khu Đồ Gỗ Bảy Đông, cạnh trục Nguyễn Văn Tạo và tạp hóa Ngọc Kiều, gần cầu Rạch Chim. Phía Nam, khu đô thị Hiệp Phước Premia với quảng trường và bờ kè đã thành hình bên cụm công nghiệp Phước Vĩnh Đông 4. Bến đò Hiệp Phước – Doi Lầu nối sang bờ đối diện, nơi sông Nhà Bè hòa vào Soài Rạp.

Các dự án và khu vực hưởng lợi từ tuyến metro số 4

Ngồi hết chuyến tàu tưởng tượng, dễ nhận ra những khu dân cư và trung tâm thương mại nào từng trôi qua ngay cạnh một điểm dừng. Danh sách dưới đây điểm lại theo thứ tự chuyến đi, chỉ mô tả vị trí theo ảnh vệ tinh, không bàn giá cả.

• Picity High Park và Phương Đông Water Park – bên các ga đầu tuyến ở Thạnh Xuân, ảnh 01 và ảnh 09.
• Happy One Premier – cạnh ga khu Tòa nhà Đại Phát, ảnh 10.
• Cityland Gò Vấp, Lotte Mart Gò Vấp, Vincom Plaza Quang Trung – dọc trục Nguyễn Oanh, ảnh 11 và ảnh 12.
• GEM Center và Saigon Centre – quanh cụm ga lõi trung tâm, ảnh 16 và ảnh 17.
• Him Lam, Sunrise City, SC VivoCity, khu Phú Mỹ Hưng – dọc Nguyễn Hữu Thọ, ảnh 19 và ảnh 20.
• Sunrise Riverside, Saigon South Residences, The Park Residence, Dragon Hill 2 – đoạn Phước Kiển, ảnh 21.
• Zeitgeist City – GS Metro Nhà Bè, Lavila Nam Sài Gòn, Arcadia At Lavila – ảnh 22 và ảnh 23.
• Khu tái định cư Hiệp Phước 2 và khu đô thị Hiệp Phước Premia – cuối chuyến, ảnh 28 và ảnh 30.

Ngồi trên tàu mới thấy khả năng kết nối của từng cụm rất khác nhau. Nhóm đầu chuyến hưởng lợi từ việc rút ngắn thời gian qua Quốc lộ 1A và Nguyễn Oanh, nhóm giữa chuyến được nối thẳng vào nhà ga ngầm Bến Thành, còn nhóm cuối chuyến phụ thuộc gần trọn vào trục Nguyễn Hữu Thọ – Nguyễn Văn Tạo.

Cần nhấn mạnh mọi điểm dừng trong chuyến tàu tưởng tượng này đều đọc từ dữ liệu KML quy hoạch trên ảnh vệ tinh, chưa phải danh mục ga chính thức. Khoảng cách thực tế từ mỗi khu tới cửa ga chỉ rõ khi hồ sơ thiết kế được duyệt.

Tổng kết

Ngồi hết chuyến tàu tưởng tượng dọc tuyến metro số 4, ta đã thấy cả thành phố trôi qua ô cửa: mở màn bằng vùng rau và bờ sông ở Thạnh Xuân, Nhị Bình, Bình Mỹ, rồi phố xá dày lên ở Gò Vấp, cả một sân bay trải dưới cánh, lõi trung tâm rực rỡ quanh nhà ga ngầm Bến Thành, và cuối cùng là ao đầm, bến cảng, mặt nước cửa biển Hiệp Phước. Chính cái cảm giác cảnh vật đổi liên tục ấy cho thấy tuyến này gần như cắt dọc toàn bộ chiều dài đô thị. Nhưng cần nhớ, đây mới là chuyến tàu chạy trên bản quy hoạch, và mọi khung cảnh còn có thể được điều chỉnh.

Ghi chú quan trọng